Annecy 2016

annecy2016_signature_en copy

360 graden animatie

Zelf bepalen waar je naar kijkt. Niet gedwongen worden door de regisseur hoe en wanneer je de lijn van het verhaal volgt. Meerdere grote en kleine verhaallijnen in een film. Dat is de gedachte achter een nieuwe vorm van animatiefilms die deze week tijdens het animatiefestival in Annecy in de spotlight staan.

Google is de gangmaker achter deze 360 graden animatiefilms die alleen goed te volgen zijn op je mobiele apparaten omdat je scherm moet kunnen bewegen om alle verhaaltjes te kunnen volgen. Google Spotlight Stories is in 2013 met deze animatievorm begonnen en presenteert hier al de achtste film in deze vorm ‘Rain or Shine’, geregisseerd door de Brit Felix Massie van Nexus Productions. De trailer is te zien op youtube.

Nieuw kun je deze animatievorm niet echt noemen. Toepassing van Virtual Reality (VR) is al meer dan 25 jaar oud, met vliegsimulators als een van de bekendste. Gamers en andere makers van VR (animatie) films werken ook al langer met een interactieve kijker en gebruiker. En beide toepassingen kennen een beeld van 360 graden. Menig schilder in de 19e eeuw experimenteerde met een cilindrische of panoramische kijkervaring. In Nederland is de Panorama Mesdag uit 1881 van de schilder Hendrik Willem Mesdag daar een goed voorbeeld van. In het Verenigd Koninkrijk werd de Ierse schilder Robert Barker beroemd en rijk met zijn panoramische schilderijen van het Schotse Edinburgh.

Misschien niet nieuw, toch is Google erin geslaagd om via een speciale app en via Youtube een bijzondere kijkervaring te bieden. Bij een aantal films van de acht krijg je het gevoel in een afgesloten bal te zitten omdat de lucht en de grond ook meedoen. Als je je tablet of smartphone boven je hoofd houdt, zie je de toppen van de bomen of de lucht met de sterren.

De eerste 360 graden film van Google Spotlight Stories heet ‘Windy Day’ en dateert van 2013. Deze film is geregisseerd door Jan Pinkava. Pinkava komt bij Pixar vandaan. Hij is de regisseur en scriptschrijver van de korte animatiefilm ‘Geri’s Game’ (Oscar in 1997) en was de bedenker en co-regisseur van ‘Ratatouille’, de lange animatiefilm die in 2007 een Oscar won.

windyday-pepe2
‘Windy Day’

Andere animatoren die meewerkten aan dit project zijn Patrick Osborne, die in 2014 een Oscar won voor zijn korte animatiefilm ‘Feast’, Glen Keane, een van de animatiegrootheden van Disney en Tim Ruffle van Aardman Studios. Hun respectievelijke films ‘Pearl’, ‘Duet’ en ‘Special Delivery’ zijn te vinden op Youtube en de app.

Ook de Franse filmmakers hebben zich in het virtual reality en 360 graden avontuur begeven met de film ‘Amnesia’. Het is een samenwerkingsverband tussen de Franse animatiestudio Folimage, filmstudio Camera Lucida, en Kolor, een productiemaatschappij gespecialiseerd in 360 graden documentaires. Camera Lucida heeft begin 2014 een speciale app uitgebracht van het muzikale sprookje ‘Peter en de Wolf’ waarin interactieve animatie wordt gecombineerd met muziek. In tegenstelling tot de app van Google Spotlight Stories, is de app van Pierre et Le Loup niet gratis.

Amnesia is een interactief verhaal over een dokter die zijn geheugen kwijtraakt en naast Dr. Julius zullen er nog vele personages rondwandelen in een ‘univers imaginaire’, waarin animatie gecombineerd zal worden met gefilmde real life natuur. Wanneer de film uitkomt, is nog niet bekend.

regisseurs
Van links naar rechts: Patrick Osborne, Felix Massie & Chris O’Reilly en Tim Ruffle.

Staand op de schouders van reuzen

Aardman Studios bestaat 40 jaar. Reden voor het Animatiefilmfestival van Annecy in Frankrijk om de oprichters Peter Lord en David Sproxton in het zonnetje te zetten. De mannen achter het maken van Wallace and Gromit, Pirates en Shaun the Sheep kregen anderhalf uur in de kleine zaal van de Bonlieu om over hun passie te vertellen. Met Sproxton als voorgerecht en Lord als ‘the main dish’. Het was een driesterren-diner.

PeterLord_DavidSproxton_NickParks
Van links naar rechts:Peter Lord, David Sproxton en Nick Park.

Wat de bijeenkomst met Peter Lord en David Sproxton bijzonder maakte, is dat zij zich er niet voor schamen om te laten zien dat ook zij op schouders van andere animatiereuzen staan, om de Britse natuurkundige Isaac Newton te parafraseren. ‘Ideeën zijn als het stokje in een estafetterace: ze zijn er om doorgegeven te worden’, aldus Lord. Hij vertelde met zichtbaar genoegen over de ontmoeting met zijn held Eliot Noyes op een filmfestival in San Francisco. Het was de animatiefilm van Noyes ‘Clay or the Origin of the Species’, die bij Lord de liefde voor animeren met klei aanwakkerde. ‘Ik hou van het feit dat het publiek kan zien dat het klei is en toch op hetzelfde moment denken dat zij [Wallace en Gromit] levend zijn.’

De naam ‘Aardman’ lijkt voor Nederlanders en Vlamingen een gewone naam: man van aarde, ofwel man van klei. Volgens Peter Lord betekent het ‘bijna niks’. Meer dan 40 jaar geleden bedacht als variant op het Zuid-Afrikaanse ‘Aardvark’. Sproxton en Lord haalde het varken eraf en zetten een man er voor in de plaats. Die man werd de superheld van het eerste getekende filmpje dat Lord en Sproxton aan de BBC verkochten. Deze animatie was ‘zo belangrijk’, aldus Lord, omdat met dat geld Aardman Studios van start kon gaan. Intussen staan er in Bristol twee studio’s en werken er honderden mensen.

Dave-and-Morph-Aar_3344224b
David Sproxton en Morph

Aardman, zo benadrukte Lord, is meer dan 40 jaar klei en de animatietechniek Stop-Motion, die nu gebruikt wordt voor het grote tv- en filmsucces ‘Shaun the Sheep’. De studio maakt ook getekende animatiefilms en heeft onlangs ‘Special Delivery’ gemaakt, een 360 graden film voor Google Spotlight Stories.

Maar klei is de kern van Aardman en zeker van Peter Lord, die tijdens de presentatie in de kleine zaal Morph, zijn trouwe vriendje van rode klei, terugbracht tot een bal en na een uur weer terug geboetseerd had in zijn originele vorm. Het publiek kon volgen tijdens het interview dat Lord en Stroxton hadden met Peter Debruge van het Amerikaanse tijdschrift Variety. Een proces dat Morph is ook bijna 40 jaar en heeft zijn eigen Youtube-kanaal.
De avonturen van de amazing Morph kunnen ook gevolgd worden via Twitter.

AmazingMorph

Het eerste grote succes van Aardman is het duo Wallace en Gromit, bedacht door Nick Park. Sproxton en Lord haalde Park in 1985 van de National Film and Television School om voor hen te werken, met de belofte dat zij hem zouden helpen om zijn afstudeerfilm ‘A Grand Day Out’, de eerste film van Wallace en Gromit. Terwijl die film werd afgemaakt, maakte Park ‘Creatures Comfort’, een film waar interviews met echte mensen worden gebruikt voor de dialoog van de dieren in de film. A Grand Day Out kreeg een BAFTA, de Britse Oscar en een Oscar-nominatie en Creatures Comfort kreeg de echte Hollywood Oscar.

Voor zowel Broxton als Lord is het belangrijk om voortdurend met nieuwe en vernieuwende dingen bezig te zijn en te zorgen voor verschillende inkomstenbronnen. Broxton is heel stellig in zijn antwoord op de vraag of een animatiestudio wel advertenties moet maken: ‘Jazeker, omdat je daar heel veel van leert. De advertentiewereld is een goed laboratorium om aan korte projecten te werken. Je leert discipline en omgaan met budget. En het is natuurlijk fijn dat iemand je betaalt voor zo’n project.’

Je kunt de presentatie van David Sproxton en Peter Lord terug zien op Youtube.

PeterLord
Peter Lord in Annecy.

Wie anders dan Guillermo del Toro?

Het Animatiefilmfestival in het Franse Annecy heeft elk jaar een indrukwekkende rij van beroemde regisseurs en producenten. Net zoals de studenten en aankomende regisseurs zijn ze er vooral om hun laatste film te promoten. Dit jaar kwam de Mexicaanse regisseur Guillermo del Toro naar Frankrijk om zijn eerste televisieserie TrollHunters aan te bevelen. Op het podium in Annecy – met achter zich een aantal van zijn live action films zoals Pan’s Labyrinth en Crimson Peak geprojecteerd – was hij opstandig en vloekte hij veel. Het publiek lag aan zijn voeten en gaf hem veel applaus. In het bijzonder toen hij zei dat als je gelooft in je project ‘je nooit moet opgeven en je je nooit moet overgeven’. Dat heeft Del Toro ook niet gedaan.

Trollhunters

TrollHunters is een samenwerking tussen de filmstudio Dreamworks (Shrek, Shark Tale en KungFu Panda), NetFlix en wie anders dan Guillermo del Toro. Ondanks zijn stoere houding moet hij opgelucht zijn dat zijn project waar hij zo lang mee aan het leuren is geweest nu eindelijk, weliswaar in gewijzigde vorm, geslaagd is. TrollHunters werd in 2010 al aangekondigd als lange animatiefilm voor Walt Disney Pictures. Maar Disney trok de stekker uit het voornemen om een speciale serie van enge films voor jong volwassenen te maken. En het was naar Guillermo Navarro, de beeldregsisseur van Del Toro’s film Pan’s Labyrinth, die hem adviseerde om naar Dreamworks over te stappen. Daar kon Del Toro werken aan zijn Trollhunters-project en ondertussen de studio adviseren over andere projecten en zelfs de uitvoerend producent zijn voor een aantal films. Een van ingrepen die hij deed, zo vertelde hij het publiek in Annecy, was het schrappen van 8 minuten al helemaal gemaakte animatie uit de animatiefilm MegaMind. Het verwijderen van kant-en-klare animatie uit een film is niet alleen heiligschennis, maar ook erg duur. Maar zoals Del Toro het uitlegde: ‘Dat doe je ook bij live action.’

delTorro
Guillermo del Torro

Het resultaat van vijf jaar trekken en duwen en de werkelijke productie van een televisieserie zal eind dit jaar te zien zijn op Netflix. Wie niet kan wachten, kan alvast de avonturen van de 15-jarige Jim Jnr en zijn vrienden in het stadje Arcadia lezen. Guillermo Del Toro en Daniel Kraus hebben het verhaal uitgebracht als boek bij de uitgeverij Hot Key Books. Het is niet vertaald in het Nederlands maar wel te bestellen online.

trollhunters

Het verhaal lijkt op dat van Buffy the Vampire Slayer, waarin een jong volwassene een bijzondere taak krijgt, hier het bestrijden van trollen die in een eigen wereld leven onder het aardoppervlak. Kortom, in een onderwereld en dat is weer een terugkerend thema in het werk van Del Toro. De stem van Jim, de TrollHunter is Anton Yelchin en de baas van de Trollen wordt vertolkt door Kelsey Grammer. Ron Perlman, een acteur die in bijna alle films van Den Toro optreedt, is ook hier een van de stemmen.

Jeffrey Katzenberg, oprichter en CEO van Dreamworks, zat in de zaal en werd door interviewer Peter Debruge van het Amerikaanse tijdschrift Variaty op het podium uitgenodigd om mee te praten over het project. Hij noemde de nieuwe serie TrollHunters ‘de benchmark van het verhalen vertellen’. Desalniettemin moet er flinke druk zijn geweest van het topmanagement van Dreamworks en Netflix, omdat zowel Del Toro als Katzenberg lieten doorschemeren dat de producenten van Netflix en Dreamworks hun best hadden moeten doen om een beschermende laag om het creatieve proces te creëren.

Marcel Jean, artistiek directeur van het Animatiefilmfestival kwam met een kleine verrassing. Aan het eind van het interview met Del Toro en Katzenberg, deed hij Katzenberg het eerste ‘Annecy’s golden ticket’ cadeau. Het Gouden Kaartje, zoals in het boek van Roald Dahl ‘Sjaakie en de Chocoladefabriek’, is een levenslange accreditatiebadge voor het festival. Een zichtbaar ontroerde Katzenberg protesteerde dat hij geen bijzondere badge nodig heeft omdat hij toch als drie keer een bezoek heeft gebracht aan het festival in Annecy. Gegeven het feit dat zijn carrier in animatie meer dan 40 jaar bestrijkt, kan een aanmoediging om wat vaker in juni naar deze plek in Frankrijk te komen geen kwaad.

Katzenburg
Jeffrey Katzenburg met zijn ‘Gouden Kaartje’.